Biologija pčela- Архиве - Страница 4 од 8- Medpcelarskimagazin- pčelarski tekstovi

goran mirjanić-Upotreba veštačke proteinske hrane

Kako pcele biraju jaje za maticnjak?!

HONEYBEEKEEPINGMAGAZINE Medpčelarskimagazin/početna Kontakt Košnice Ivanić MEDPCELARSKIMAGAZIN.MVBYTE.COM PRIJATELJI SAJTA Pritisni i saznaj više Pritisni i saznaj više Pritisni i saznaj više DRAGAN RADANOVIĆ Kako pčele biraju jaja za matičnjake! U dobroj paši su najbolji matičnjaci,znali smo to svi odavno! Preveo i obradio D.Radanovic Kako pcele biraju jaje za maticnjak Socijalna struktura pčelinjih drustava je takva da se reprodukcija i opstanak svode na jednu jedinku“maticu“. Jedina je članica u kosnici sposobna da polaze oplođena jaja koja se razvijaju u ženke (radnici i nove kraljice). Osim toga, ona najduze zivi,s životnim vekom (1 do 8 godina) koji daleko nadmasuje ostale kaste u kosnici.Matica ide jednom na parenje u zivotu i tom prilikom će se pariti sa vise muzjaka.Nakon nekoliko dana od sparivanja,matica pocinje da nosi jaja.Jedno pčelinje drustvo zahteva nove matice pri ( zamena mrtve, nestale kraljice, matice koje više ne polagaju jaja,zamena ostecene, stare ili obolele kraljice koje nisu produktivne i u pripremi za rojenje).Pcelinje drustvo koje je neuspešno u svojim pokušajima da stvori maticu u svakom kontekstu uzgoja kraljice, na kraju će propasti bez ljudske intervencije. Ako je sadašnja kraljica umrla ili je prestala polagati jaja, mora se uzgajati matica za hitne slučajeve.Dakle, radilice odabiru jaja od kojih ce uzgojiti matice.. Selekcija se obično označava izmenom te radilicke ćelije u vertikalnu celiju (maticnjak). Jednom odabrana, larva je osigurana s matičnom mleči. Hitan uzgoj matica (prinudni maticnjaci) kao što i ime sugerise je od velike hitnosti jer drustvo ima ogranicen rok da zapocne proizvodnju novih matica. Iz ranijih istrazivanja znamo da pčele prepoznaju larve i razlikuju kaste i razvojne faze jaja.Ranija istrazivanja sugerisu da je feromon glavni signal prepoznavanja larvi kod medonosnih pčela a radilice mogu razlikovati gladne larve od dobro nahranjenih larvi putem detekcije feromona E-β-ocimena proizvedenog od strane gladnih larvi. Ipak postoji znatan nedostatak u znanju o kriterijumu koje pčela koriste u odabiru larvi za uzgoj matica u nuždi. Većina literature o ovoj temi usmjerena je na testove nepotizma i diskriminacije.Pretpostavili smo da je zato sto je ishrana larvi važna odrednica da li se larva razvija u kraljicu, prehrambeno stanje(koliko su hranjene) larvi može isto tako uticati na njihov izbor za uzgoj matice. Ovdje smo testirali pretpostavku da će dobro nahranjene larve biti preferirane i odabrane za uzgoj matice.Da bismo testirali tu hipotezu, sproveli smo niz eksperimenata koji manipulisu prehrambenim statusom jednodnevnih jaja uskraćujući im hranu. Da bismo testirali ovu hipotezu, sproveli smo niz eksperimenata koji su manipulisali hranjivim statusom jednodnevnih larvi tako što smo im lišavali hranu u trajanju od četiri sata, a zatim dozvoljavali pcelama da izaberu larve za uzgoj matica od nutricijski lišenih (nehranjenih larvi). Istovremeno smo istraživali ulogu genetske povezanosti pri izboru larve za uzgoj matice. U svim eksperimentima, značajno veći broj ne-lišenih l(redovno hranjenih) larvi nego lišenih(nehranjenih) larvi izabrani su za uzgoj matice bez obzira na genetičku vezu. Naši rezultati pokazuju da medonosne pčele doživljavaju nutricijsko stanje larvi i koriste te informacije prilikom izbora larve za uzgoj matica u prirodnom procesu zamene kraljice u hitnim slučajevima. Autori Ramesh R. Sagili,Bradley N. Metz,Carolyn R. Breece Link izvora gde mozete detaljno i opsirno procitati ceo clanak! https://www.nature.com/articles/s41598-018-25976-7 http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ DRAGAN RADANOVIĆ Autor teksta UREDNIK SAJTA Mi smo najčitaniji pčelarski sajt u regionu -Brojač pregleda Reklamirajte svoje proizvode na sajtu PRITISNI I KONTAKTIRAJ NAS Pet godine od postojanja sajta (2016 god)- i preko 233.456 poseta sajtu,doslo je vreme za korak napred.Novi dizajn,koncept…Uveli smo i marketing (jedini nacin da i dalje postojimo) Dragan Radanovic-urednik sajta PRIJATELJI SAJTA Pritisni i saznaj više Pritisni i saznaj više Pritisni i saznaj više Najčitaniji pčelarski sajt Ljubav prema pčelama 1 % Facebook-f Izrada sajta mediatorc design Copyright medpcelarskimagazin ©️ 2016

Najzad otkriven mehanizam kako larva postaje radilica ili matica!

HONEYBEEKEEPINGMAGAZINE Medpčelarskimagazin/početna Kontakt Košnice Ivanić MEDPCELARSKIMAGAZIN.MVBYTE.COM PRIJATELJI SAJTA Pritisni i saznaj više Pritisni i saznaj više Pritisni i saznaj više DRAGAN RADANOVIĆ Najzad otkriven mehanizam kako larva postaje radilica ili matica! Biljne microRNANajzad otkriven mehanizam- kako zaista larva postaje matica ili radilica! u hrani larvi regulisu razvoj pčele! Radilice i matice su genetski identicne ali kraljice su vece,teze i imaju znatno duzi zivotni vek. Napisao i preveo D.Radanovic Svi znamo da razlicita ishrana u fazi larve dovodi do formiranja kasti u kosnici(matica,trut,radilica) ali nije se znao tacan mehanizam toga.Ova nova studija nam pomaze da proniknemo u te slozene mehanizme.Naime komponente polena i pege su uglavnom biljnog porekla a maticna mlec je „uglavnom“ porekla od pcelinjih sekretnih zlezdi.Utvrdjeno je da larve koje su odredjene za radilice dobijaju u ishrani velike kolicine microRNR preko perge i polena a larve koje odredjene za matice dobijaju vise m.mleci koja ima manje microRNR,znaci unos biljnih microRNR odredjuje fenotip. Rezime studije: Autori :Kengan Zhu, Minghui Liu, Zheng Fu, Zhen Zhou, Yan Kong, Hongwei Liang, [… više …], Xi Chen Matična mleč stimulise pretvaranje larvi u matice dok pcelinji hleb(perga) dovodi do pcela radilica.. Međutim, te odrednice nisu u potpunosti obelezene.Ovde saopstavamo da biljne RNA, osobito miRNA, koje su vise prisutne u polenu i pergi (pcelinjem hlebu) nego u matičnoj mleči, odgađaju razvoj i smanjuju veličinu tela i jajnika kod pčela, čime se sprečava diferencijacija larvi u kraljice i potiče razvoj u pčele radilice.Mehaničke studije pokazuju da je amTOR, stimulacijski gen u diferencijaciji kasta, direktni cilj miR162a. Zanimljivo je da isti učinak postoji i kod nesocijalnih Drosophila. Kada se takve biljne RNA i miRNA unose u Drosophila larve, one uzrokuju produženo vreme razvoja i smanjenje telesne težine i duzine, veličinu jajnika i plodnost. Ova studija prepoznaje jos neodredjenu funkciju biljnih miRNA koje fino podešavaju razvoj pčela. Prevladavajući pogled je da matična mleč stimulise preobrazaj larvi u maticu.Ovde otkrivamo novi mehanizam kojim se planira miRNA u ishrani larvi radlica i tako odlaze razvoj larvi,čime se induciraju sterilne pcele radilice. Dakle, teorije o formiranju pčelinje kaste trebaju se preispitati iz novog ugla, osim tradicionalnog usredsredjivanja na matičnu mleč i njegove komponente. Beebread(perga) -bogata sa miRNR /Royal Jelly-maticni mlec-siromasna sa miRNR Link izvora:(Za detaljnije informisanje) http://journals.plos.org/plosgenetics/article?id=10.1371/journal.pgen.1006946 Creative Commons Attribution License http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Za detaljnije informisanje o microRNR postavili smo link https://en.m.wikipedia.org/wiki/Micr DRAGAN RADANOVIĆ Autor teksta UREDNIK SAJTA Mi smo najčitaniji pčelarski sajt u regionu -Brojač pregleda Reklamirajte svoje proizvode na sajtu PRITISNI I KONTAKTIRAJ NAS Pet godine od postojanja sajta (2016 god)- i preko 233.456 poseta sajtu,doslo je vreme za korak napred.Novi dizajn,koncept…Uveli smo i marketing (jedini nacin da i dalje postojimo) Dragan Radanovic-urednik sajta PRIJATELJI SAJTA Pritisni i saznaj više Pritisni i saznaj više Pritisni i saznaj više Najčitaniji pčelarski sajt Ljubav prema pčelama 1 % Facebook-f Izrada sajta mediatorc design Copyright medpcelarskimagazin ©️ 2016

Smanjene reproduktivne sposobnosti trutova(Seksualni zivot matice 6 deo)

HONEYBEEKEEPINGMAGAZINE Medpčelarskimagazin/početna Kontakt Košnice Ivanić MEDPCELARSKIMAGAZIN.MVBYTE.COM PRIJATELJI SAJTA Pritisni i saznaj više Pritisni i saznaj više Pritisni i saznaj više DRAGAN RADANOVIĆ Trutovi i hemija-Seksualni život matica 6 deo Istraživanje je provedeno u Bernu -Svajcarska 2015 god. Preveo i obradio D.Radanovic Postoji jasan dokaz za subletalne efekte neonikotinoidnih insekticida na insekte. Ovdje pokazujemo da dva neonikotinoida (4,5 ppb tiametoksama i 1,5 ppb klotianidina) značajno smanjuju reproduktivnu sposobnost muških pčela (trutovi) kod Apis mellifere. Trutovi su dobijeni iz drustava izloženih neonikotinoidnim insekticidima a potom su drzani u laboratorijskim kavezima sve dok nisu postigli polnu zrelost. Iako nisu zabelezeni značajni efekti za mušku teneralnu (nedavno nastalu odraslu osobu) telesnu masu i količinu sperme, podaci jasno pokazuju smanjenje zivotnog veka trutova kao i smanjenu životnu sposobnost spermija (procenat zivih u odnosu na mrtve spermatozoide) za 39%. Ovi rezultati pokazuju po prvi put da neonikotinoidni insekticidi mogu negativno utecati na sposobnost reprodukcije trutova. Vec smo pisali u prethodnim nastavcima ovog serijala na ovom sajtu o poliandriji (Seksualni zivot matice 1do 5) da matice obavljaju parenje ubrzo nakon izletanja kako bi sakupile i skladistile dovoljne količine sperme iz više razlicitih trutova. Ova visoko poliandrijska strategija ima vise prednosti, uključujući povećanu funkcionalnost pcelinje kolonije i otpornost na bolesti. Uspešan prenos sperme je primarni cilj kopulacije , te stoga je uspesnost parenje matice vezana za veliku količinu sperme koja mora ostati u izvrsnom stanju tokom produženog razdoblja unutar organa za cuvanje sperme (spermoteka). Iako su uslovi skladištenja kod matica primarni za osiguranje dugoročnog preživljavanja sperme(zdravlje matice i kvalitet spermoteke) i sperma dobijena iz truta mora ipak biti visokog kvaliteta. Iako se čini da neonikotinoidi ne utiču na količinu ukupnih spermija koje su proizveli mužjaci, vidjeli smo značajan negativan učinak na održivost(prezivljavljavanje) sperme. Moguće je da je ovo uzrokovano reaktivnim oksidativnim stresom koji utiče na spermu. Svakom pcelaru je jasno da bilo kakvo smanjenje kvalitete sperme moze imati negativne posljedice po celo pcelinje drustvo. Inace,pomoću mišićnih kontrakcija u ženskom reproduktivnom traktu, prenesena sperma aktivno pliva od jajovoda do maticine spermoteke i to moze trajati do približno 40 sati . Zakljucak! Ovaj serijal (Seksualni zivot matice) ima za cilj da nam pojasni i priblizi zivot jednog pcelinjeg drustva i ovaj 6-ti deo je veoma vazan jer nam pojasnjava mnoge stvari.Posle ovog teksta je naprimer jasno da bi trebalo izbegavati useve tretirane ovim preparatima sto mi uostalom i sami znamo odavno ali poenta je da radimo svi zajedno protiv njihove upotrebe jer oni ne samo da direktno( naprimer -smrtnost pcela na suncokretu) vec i indirektno uticu negativno na zivot pcela jer kvalitet trutovskog semena direktno utice na stanje jednog pcelinjeg drustva! Pritiskom na donje linkove moze procitati i ostale tekstove ovog odlicnog serijala: Dosije:Seksualni zivot matice(prvi deo) Dosije:Seksualni zivot matice! (drugi deo) Seksualni zivot matice( 3 deo)Pogledajte„Long-horned Bee Mating Behavior“ Seksualni zivot matice(Dosije 4deo) Trutovi iz oplodjenih jaja!Seksualni zivot matice (5deo) Autori: Lars Straub, Laura Villamar-Bouza, Selina Bruckner, Panuwan Chantawannakul, Laurent Gauthier, Kitiphong Khongphinitbunjong, Gina Retschnig, Aline Troxler, Beatriz Vidondo, Peter Neumann, Geoffrey R. Williams Link izvora http://rspb.royalsocietypublishing.org/content/283/1835/20160506 License http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/, DRAGAN RADANOVIĆ Autor teksta UREDNIK SAJTA Mi smo najčitaniji pčelarski sajt u regionu -Brojač pregleda Reklamirajte svoje proizvode na sajtu PRITISNI I KONTAKTIRAJ NAS Pet godine od postojanja sajta (2016 god)- i preko 233.456 poseta sajtu,doslo je vreme za korak napred.Novi dizajn,koncept…Uveli smo i marketing (jedini nacin da i dalje postojimo) Dragan Radanovic-urednik sajta PRIJATELJI SAJTA Pritisni i saznaj više Pritisni i saznaj više Pritisni i saznaj više Najčitaniji pčelarski sajt Ljubav prema pčelama 1 % Facebook-f Izrada sajta mediatorc design Copyright medpcelarskimagazin ©️ 2016

H.Zlatic Odabir mesta za pcelinjak

HONEYBEEKEEPINGMAGAZINE Medpčelarskimagazin/početna Kontakt Košnice Ivanić MEDPCELARSKIMAGAZIN.MVBYTE.COM PRIJATELJI SAJTA Pritisni i saznaj više Pritisni i saznaj više Pritisni i saznaj više Hamid Zlatić Odabir mesta za pčelinjak Odabir mjesta za pčelinjak. Pise H.Zlatic Iza mnogih uspiješnih pčelara osim toga što su dobri poznavaoci života pčela, njihovog predanog i marljivog rada stoji i dobar odabir mjesta za pčelinjak. Na osnovu mog višedecenijskog iskustva u radu sa pčelama došao sam do nekih zapažanja kada je u pitanju baš odabir mjesta za pčelinjak. Mislim da neki pčelari ne predaju preveliku pažnju ovom jako bitnom faktoru kada je pčelarstvo u pitanju.Pčelari pa i predavači rađe pričaju o raznim tehnikama ili tehnologijama pčelarenja,prihranama,bolestima i drugim stvarima a nekako se zaobilazi ova tema, na koji način izvršiti dobar odabir mjesta za pčelinjak.[su_animate type=“flip“ duration=“3″][/su_animate] S’obzirom da među prijateljima imam prijatelja,pčelara,doktora,profesora,predavača nadam se da će ova moja tema potstaći neke na razmišljanje da napišu nešto više i stručnije od mene te da počnu održavati predavanja i tako skrenu pažnju pčelaru na važnost lokacije u kojoj će postaviti svoj pčelinjak. Pokušat ću ovaj tekst sažeti što je više moguće a da je pčelarima razumljiv, uvijek ostane nešto nedorečeno a možda je bitno vezano za ovu temu zato vas molim da kroz komentare pokušamo upotpuniti ovaj tekst i ispraviti eventualne propuste koji se često potkradu svakom piscu. Dječija radoznalost. Dok sam bio dijete bio sam okružen ljudima koji su pričali o pčelama i pčelarstvu,a nije bila rijetkost kada su ti pčelari pronalazili i donosili pčele iz prirodnih staniša u svoje pčelinjake naravno bilo je to davno krajem sedamdesetih godina prošlog stoljeća. Dječija radoznalost nije mi dala mira pitao sam kako i na koji način nađu pčele u prirodnom staništu,vješto su me izbjegavali smatrajući me nevažnim misleći kako ih neću razumjeti i tako. A posle su ulazili u međusobne razgovore na temu kako naći pčele u prirodnom staništu. Prvo što sam od njih zapamtio je da se u šumi ide uz potok,rijeku,neku ustajalu baru ili izvor i da se tu(opservira) posmatra,rekoše kako pčele traže najbliže pojilište dolaze na njega i nakon što se napune vodom podignu se naprave jedan do dva kruga i nakon toga lete u pravcu staniša,nakon prve pčele dolazi druga treća i tako redom pravac njihovog odlaska je gotovo isti ako se radi o jednoj zajednici, onda pčelar kreće u pravcu gdje su pčele odletjele tako da pčelar ubrzo i nedaleko od pojilišta pronađe pčele u nekom od prirodnih staništa. Šta nam ovaj primjer govori:pčele bez sumnje pri potražnji odgovarajućeg prirodnog staništa u koje će se naseliti traže da imaju i vodu u svojoj blizini. Kada sam počeo da pčelarim divio sam se uspiješnim i velikim pčelarima izučavao njihove tehnike rada sa pčelama primjenjivao ih gotovo u detalje na svom pčelinjaku,rezultati nisu bili zadovoljavajući,čak su znali biti i kontra produktivni.Onda sam počeo istraživati biografije velikih i uspiješnih pčelara nakon nekog vremena istraživanja došao sam do zaključka da ti ljudi nemaju neku nadprosječnu inteligenciju ili naobrazbu bar kada je pčelarstvo u pitanju. Naravno bilo je i natprosječnih ali jako malo. Znalci-znaju! Odlučio sam da istražujem gdje ti ljudi pčelare gdje im pčele zimuju i gdje se nalaze u rano proljeće kasnu jesen i vruća i nepodnošljiva ljeta. Prilikom ovog istraživanja dobio sam neke odgovore:u velikom procentu nakon zadnje paše pčelinjaci pčelara zanalaca nalazili su se u dolinama pored velikih rijeka,pješčara,jezera jednostavno tamo gdje je vegetacija završavala kasnije a počinjala ranije. Uz vodotoke rijeka nalazi se medonosno drveće poput vrba a pored rijeka u polojima osim medonosnog bilja rastu i jako dobre polenarice tako da je rijetkost kod pčelara kod kojih se zimovnici nalaze na takvim mjestima da pčele moraju obilnije prihranjivati(sirupirati) ili davati neku dopunsku hranu kako bi se nadomjestio nedostatak cvijetnog praha-perge. Neki od tih velepčelara opasavali su svoje zimovnike zidanim ogradama kako bi smanjili u toku zime dodatno rashlađivanje košnica zimskim hladnim vjetrovima. Dobro pčelama i pčelaru znalcu! Sa dosta prirodne hrane zaklonjene od vjetrova zimovanje pčela je sigurno, a proljetni razvoj buran uz minimalnu pomoć pčelara dolazi se do snažnih zajednica za iskorištavanje prve bagremove paše.Nije rijetkost kod pčelara koji imaju zimovnike na lokacijama pored velikih rijeka,pješčara,jezera,močvara, u rano proljeće da imaju i jedno vrcanje a kod istih postoji mogućnost i oduzimanja cvijetnog praha kako nebi došlo do blokade matice naletom polena. Kada povučemo paralelu između ove priče sa onom prethodnom vidjet ćemo da je važnost vode to jeste važnost lokacija pored voda jako bitna, lokacije pored voda pružaju pčelama konfor i omogućavaju im brži razvoj ne samo u rano proljeće nego tokom cijele sezone bez veće pomoći pčelara sa sigurnim zalihama prirodne hrane u svakom dijelu godine. Ako posmatramo kroz prizmu,vele pčelare, vidjet ćemo da su oni razvili svoje tehnike pčelarnja na osnovu svojih pašnih prilika u skladu sa nadolazećim pčelinjim pašama kako bi [su_animate type=“flip“ duration=“3″][/su_animate] nadolazeće paše što bolje iskoristili a pčele održali u kondiciji i tako imali jeke zajednice na svom pčelinjaku. Glavnim pašama predhodile su detaljne pripreme za iskorištavanje istih,a odabir mjesta za glavne paše uspješnih pčelara nisu bili parkovi niti manji drvoredi sa par medonosnog drveća bagrema,kestena lipe i dr. Ti pčelari su ciljano odabirali šume sa dobrim položajem,kvalitetnom zemljom od koje uveliko zavisi kakvo drveće i bilje na njoj raste kao i dužina njihovog cvjetanja. Jako su vodili računa o reljefu na i oko pčelinjaka te dobrom pristupu pčelinjaku to jeste putnoj komunikaciji koja je trebala omogućiti pčelaru u svakom momentu da lahko dođe do pčelinjaka i interveniše po potrebi. Bitnu ulogu u pčelarstvu zauzimaju hrastove šume pogotovu ako se nalaze u ravničarskim područjima gdje postoje bare,kanali osim što hrast(medun) daje lijepe količine medljike hrastove šume su i prozračne te u njima i oko njih raste mnogo pčelama korisno medonosno bilje. Brdsko planinsko pčelarenje. Mnogi pčelari koji su se posvetili brdsko planinskom pčelarstvu ujedno su i jako uspiješni. Njihov značaj u pčelarstvu nije ništa manji od kolega koji pčelare u ravnicama i gore pomenutim mjestima. Mi koji smo na granici između ravnice i brdsko planinskog dijela mogli smo bezbroj puta kod prirodnog rojenja ispratiti pogledom roj koji nije odletio

Lokalna ili egzoticna matica?

HONEYBEEKEEPINGMAGAZINE Medpčelarskimagazin/početna Kontakt Košnice Ivanić MEDPCELARSKIMAGAZIN.MVBYTE.COM PRIJATELJI SAJTA Pritisni i saznaj više Pritisni i saznaj više Pritisni i saznaj više DRAGAN RADANOVIĆ Lokalna ili egzotična matica! Lokalna ili egzotična matica! Lokalna ili egzotična matica? Pcele sirom sveta su ugrozene(pesticidi,paraziti,virusi,bakterije,gljivice ,stres i promene klime). Problemi često dovode do sindroma Colony Collapse Disorder, koji moze dovesti do uginuca pčelinjih drustava. Naucnici iz iz univerziteta Aarhus su jos pre nekoliko godina utvrdili da se pčele koje se prilagođavaju lokalnom okruženju puno bolje snalaze u odgovoru na ove globalne pretnje i i brane od ovih izazova od pčela koje su kupljene i uvezene iz potpuno drugacijih prirodnih okruzenja.Naucnici su to utvrdili istraživanjem interakcije između genetske strukture pčela i okoline. Iako je poznata geografska i genetska raznolikost medonosnih pčela, znanje o tome kako se pčele prilogodjavaju lokalnom okolišu je bilo veoma malo. „Mnogi pčelari vjeruju da je najbolje kupiti izvanredne matice umjesto da koriste matice koje imaju u vlastitim košnicama. Međutim, sve je više dokaza da globalna trgovina pčelama ima štetne posledice, uključujuci širenje novih bolesti i parazita“kaže Per Kryger iz odseka za agroekologiju na Aarhus University. Lokalna ili egzotična matica? Produktivnost u košnicama obično se meri izvrcanom kolicinom meda. Želja za povećanjem zarade i uvoz pčela menja prirodnu genetsku raznolikost. Pitanje je jesu li komercijalni pčelinji sojevi zapravo produktivniji i to je dilema. Nema puno smisla imati ekstremno produktivnu vrstu ako se podlegne Colony Collapse Disorderu! Studije su provedene u 621 kosnica s 16 različitih genetičkih porekla.Pčele košnice su postavljene u 11 zemalja Evrope. Na svakoj lokaciji postojao je jedan lokalni soj i dva strana soja pcela. Faktori koji su imali najveći uticaj na opstanak pčela bili su infekcija s varroama, problemi s maticom i infekcija s nosema bolestima. Kolonije sa maticama iz lokalnog okruzenja,zivele su duze u proseku 83 dana više od kolonija s maticama iz stranih područja. „Vrlo je jasno da lokalne pčele žive duze od uvoznih pcela. Nije moguće ukazati na jedan faktor koji daje lokalnim pčelama prednost, ali čini se da je to interakcija između nekoliko faktora“ kaže Per Kryger i nastavlja: „Naši rezultati ukazuju na to da je pravi način borbe, unapređenje uzgojnih programa s lokalnim pčelama umesto sa uvezenim maticama, što bi pomoglo u očuvanju prirodne raznolikosti pčelinjih populacija, a takođe bi doprineli sprečavanju kolapsa pčelinjeg kolonija.Istraživanje su sprovodile članice međunarodnog udruzenja za istraživanja pčela COLOSS koji ima članove u 63 zemlje. Rezultati projekta o interakciji između genetske strukture pčela i njihovog okruzenja objavljeni su u posebnom izdanju časopisa Journal of Apicultural Research, koji objavljuje International Bee Research Association. Izvor https://www.sciencedaily.com/releases/2014/07/140714105925.htm Izvor priče: Materijali koje pruža Sveučilište Aarhus . Izvorno je napisao Janne Hansen. DRAGAN RADANOVIĆ Autor teksta Urednik sajta Mi smo najčitaniji pčelarski sajt u regionu -Brojač pregleda Reklamirajte svoje proizvode na sajtu PRITISNI I KONTAKTIRAJ NAS Sajt je počeo sa radom 2016 god i najčitaniji je pčelarski sajt u regionu. Marketing je način da i dalje postoji sajt i pomaže pčelarstvu . Dragan Radanović-urednik sajta PRIJATELJI SAJTA Pritisni i saznaj više Pritisni i saznaj više Pritisni i saznaj više Najčitaniji pčelarski sajt Ljubav prema pčelama 1 % Facebook-f Izrada sajta mediatorc design Copyright medpcelarskimagazin ©️ 2016

Randy Oliver“O starim pcelama“

HONEYBEEKEEPINGMAGAZINE Medpčelarskimagazin/početna Kontakt Košnice Ivanić MEDPCELARSKIMAGAZIN.MVBYTE.COM PRIJATELJI SAJTA Pritisni i saznaj više Pritisni i saznaj više Pritisni i saznaj više Randy Oliver O starim pčelama-Prvi deo teksta! Stare pčele /Bez pčela? (1 deo) Pise:Randy OliverPreveo i obradio D.Radanovic Jednog dana dok je bio profesor Alberta Anstajna(Albert Einstein) je posetio student. „Pitanja na ovogodišnjem ispitu su ista kao i prošle godine!“ Uzviknuo je mladi čovek.„Da“, odgovorio je Anstajn, „ali ove godine svi su odgovori različiti.“ Pčelari danas mogu osetiti da su u sličnoj situaciji.Nacin upravljanja pcelinjim kolonijama koji je prethodno bio uspešan sad vec ne funkcionise!Neočekivani gubici kolonija jedu našu marzu i zaradu a mi svakog proleca ponovo krecemo ispocetka!Ipak, budući da sam optimističan, mislim da se počinjem baviti situacijom! Nivo proteina Unos proteina novo nastalih pčela nedavno je povezan s njihovim kasnijim ponašanjem (Nelson, et al. 2007). Autori su otkrili da pčele s niskim nivoima vitellogenina počinju se hraniti ranije u životu, te imaju tendenciju da uzimaju više nektara nego polena (pelud). Ovo je podmukao efekat nedostatka polena u koloniji -jer pcele ranije pocinju da se hrane nektarom te brze i stare (Istraživanja o ovoj temi su u toku a ponekad su i kontradiktornima – vidi Matila i Otis, 2006). „Plata“ koju pcele iz kolonije dobijaju svakodnevno je bogata proteinima. Schmickl & Crailsheim (2004) ističu da polen koji se donese u kosnicu se obradjuje u proteinski mlec.. Budući da imunološki sistem pcele zavisi od vitelogenina, njihov životni vek kao seniora delomično je ograničen ukoliko im je unos polena bio ogranicen! Zamislite situaciju da je tokom suse pcelama tesko locirati i doneti polen u kosnicu te zato nema dovoljno sredstava i resursa za održavanje vlastitih nivoa proteina u telu pcela(ili kada danima neprestano pada kisa).Tada pcelinje drustvo(kolonija) pojede sav dostupan polen za nekoliko dana. Pcele tada mogu kanibalizovati (pojesti) jaja i mlađe larve te su na kraju prisiljene da koriste belančevine iz vlastitog tela kako bi nastavile hraniti najstarije larve do njihove pune zrelosti.S praktičnog stajališta, važno je zapamtiti da nizak nivo proteina u koloniji ne samo da pokreće prerano starenje pčela, već će opterećivati imunološki sustav celog pcelinjeg drustva( kolonije) čime bi kolonija u celosti bila osetljivija na bilo koju bolest. Takodje mi pčelari moramo biti oprezni prilikom prihrane pcela sa dodacima koji sadrze proteine ili šećer. Slab kvalitet sastojaka – poput starenja brašna od soje ili ‘off spec’ HFCS može biti vrlo otrovan za pčele. Osim toga pcele mogu biti otrovane mikotoksinima (gljivičnim toksinima) u fermentiranom nektaru ili šećernom sirupu,sto dovodi do velikih gubitaka (Manning 2008). Opće infekcije Bolesne pčele su kratkotrajne pčele. Pčele koje su se morale boriti protiv infekcije (bakterijske ili virusne) ili parazitizma (varoa) kada su bile larve ili kasnije ,nikad ne mogu doseći svoj puni potencijal kao odrasle pcele. Odrasle pčele imaju svoj vlastiti skup problema. Izletnica koji nosi varou ili je zaražena nozemom ima manje šanse da se vrati u kosnicu od neparazirane pčele.. Ili se možda namerno ne vracaju kuci? – „Ovo se ponašanje može tumačiti kao uklanjanje patogena, koje služi kao obrambeni mehanizam protiv bolesti a koji smanjuje količinu parazita ili patogena kolonije“ (Kralj, et al. 2006). Priroda je verovatno favorizovala ponašanje u kojem se bolesne pcele uklanjaju iz košnice a da pri tom pogrebne pčele ne moraju da ih izbacuju iz kosnice. Kada se kod pčela pojavi patogen ili parazit, onda se aktivira imunološki sistem. Taj je postupak metabolički skup (Moret & Schmid-Hempel, 2000). Pčela (ili kolonija) koja se bori protiv bolesti zahteva više hrane i nije tako produktivna. Dodatni metabolički napor posebno kad je hladno ,moze biti previse za jednu pcelu.Za stariju pčelu s niskim titrom vitelogenina, slično kao kod starijeg pothranjenog čoveka, i manja bolest može biti smrtonosna. Paraziti Ipak, u posljednjih 25 godina dosla su tri nova ozbiljna igrača: trahealne grinje 1984., varia grinje 1988. i Nosema ceranae (očito) negde u protekloj deceniji.Ti paraziti nisu tiho ušli na scenu već su svaki pokušali uništiti pcelu.Oni su dodavali neprekidno nove napore za naše zlostavljane pčele, njihovo slabljenje, suzbijanje njihovih imunoloških sistema, stvaranje ulaznih tacaka za patogene i dodavanje potpuno novih vektora za viruse. Unutarnji parazit, nosema, odavno se naziva „nevidljivim ubicom“, jer skraćivanjem životnog veka žrtve, može uništiti koloniju bez vidljivih simptoma. Dr. Mariano Higes detaljno je opisao patologiju N. ceranae koja može dovesti do kolapsa kolonije. Sama nosema može biti loša za koloniju, ali u skladu s lošom prehranom i / ili virusima, to može biti razorno. Zaista neki pcelinji virusi se nalaze samo u kombinaciji s nosema infekcijom.Nosema može imati dodatni učinak na populaciju kolonija. Neki starija istraživanja (Fisher 1964) ukazuju na to da infekcija nosemom povećava nivo juvenilnog hormona (JH) kod insekata. U slučaju medonosnih pčela, JH je antagonistička na vitellogenin, a viši nivo JH bi uzrokovao prerano starenje.Razgovarao sam sa JH stručnjakom dr. Zacharyom Huangom i vitelogeninskim stručnjakom dr. Gro Amdamom o tome. Dr. Huang ima neobjavljene podatke koji pokazuju da nosema ne proizvodi direktno JH, no da zaražene pčele mogu zaista imati povišene JH titre, što uzrokuje da se pčele počnu rano hraniti. (U nekim kolonijama, pčele ne reaguju na infekciju pokazujući raniju hranidbu, ali nije kontrolisao ove kolonije kako bi video jesu li zaražene pčele takodje imale veće JH titre). Stvarni mehanizam nije određen, ali verovatno uključuje vitellogenin, baš kao i kod zdravih pčela.Razlika između kolonije i kolonija kao odgovor na infekciju nosemom je značajna, jer može objasniti zašto je nosema teža i opasnija u nekim kolonijama od drugih. Sve što inducira pčele u koloniji za početak hranjenja u ranijoj dobi, ubrzace starenje radilica i ograničiti napredak u pcelinjem drustvu.Parazitske grinje takodje su jasno pokazale svoj uticaj na dugovečnost pčela. I varroa i trahealni paraziti mogu uzrokovati depopulaciju kolonija. Trahealna grinja je naročito opasna pri zimovanju pčela, a varroa grinja u jesen i na zimske pčele. S praktičnog stajališta, pitanje je da li parazit u stvari uništava koloniju, ili ga samo priprema za kobni udarac od jednog ili više virusa. Kontrolisite parazite a pčele uopsteno mogu zadržavati virusne infekcije na niskom nivou i same! Izvor Old Bees/ Cold bees/ No bees? Part 2 Randy Oliver je moj omiljeni pcelarski autoritet a njegovi tekstovi su riznica znanja i iskustva koje ovaj pcelar i biolog ima.Hteo

Kako pcele regulisu temperaturu u kosnici!

HONEYBEEKEEPINGMAGAZINE Medpčelarskimagazin/početna Kontakt Košnice Ivanić MEDPCELARSKIMAGAZIN.MVBYTE.COM PRIJATELJI SAJTA Pritisni i saznaj više Pritisni i saznaj više Pritisni i saznaj više DRAGAN RADANOVIĆ Kako pčele regulisu temperaturu u košnici! Preveo i obradio D.Radanovic Objavljena istraživanja pod vodstvom Philipa T. Starksa, biologa na univerzitetu „Tufts“ prva su pokazala da radničke pčele raspršuju višak topline unutar košnice! Istraživanje je objavljeno u časopisu Naturwissenschaften.Ovaj rad nam potvrduje teoriju o pcelinjem drustvu kao jednom savrsenom superorganizmu Naime kada temperature padaju, pčele radilice stvaraju toplinu treperenjem prsnih mišića, (slično drhtanju kod sisara kad im je hladno) Kada da je vruće, radilice raspršuju tecnost kako bi izazvali hlađenje isparavanjem, ili – kada se toplotni stres lokalizuje- apsorbuju toplinu pritiskom na zid gnezda (ponašanje poznato kao toplotna zaštita).Ali sve do ovog istraživanja Tuftsa, nauka nije znala kako su se pčele resile vrućine nakon što su je apsorbovale! Tufts i saradnici su koristili sedam naseljenih aktivnih košnica koje su bile uokvirene providnim zidovima od pleksiglasa. Kao što se i očekivalo,pčele su pritisnule svoja tela na zagrejane površine u blizini larvi. Poput sundjera one su apsorbovale (upile) toplinu. Nakon 15 minuta,pozorisno svetlo(reflektor) je isključeno.Posle toga kretanje topline unutar košnice se pratilo termografijom(toplinskim slikama). Zelena boja ukazuje na prisutnost pčela u eksperimentalnoj košnici. Crvena i bela područja ukazuju na temperature iznad 37 C. Analizirajuci slike naucnici su utvrdili da pčele fizički pomaknu apsorbovanu toplinu u svoje telo na prethodno hladnije delove košnice.Jednostavnije receno kad prestane potreba za hladjenjem odredjenog dela kosnice (ne moraju vise da u tom delu kosnice apsorbuju toplinu) one predju u hladniji deo kosnice i tamo otpustaju prethodno apsorbovanu toplotu! „Premještanje topline iz vrućih u hladna područja podseca na kardiovaskularni sistem sisara“, kaže Starks. P.S.(Napomena urednika D.Radanovic) Zanimljiv rad,mada vecina nas pcelara je ovo „instiktivno“ vec znala jer mnogo puta smo se uverili u praksi da pcele same najbolje regulisu mikroklimu u kosnici i da nase mnogobrojne intervencije nekad su bespotrebne a cesto i kontraproduktivne…Pcele najbolje znaju sta i kako treba a nase je da i dalje ucimo i pokusamo da im pomazemo a ne odmazemo.Stari pcelari su govorili“Jako drustvo otkloni sav nerad i greske svog pcelara ali kilava drustva to ne mogu i ona uvek trpe neznanje i lenjost pcelara“ Izvor: https://now.tufts.edu/news-releases/how-honey-bees-stay-cool Bonoan RE, Goldman RR, Wong PY i Starks PT. 2014. Vaskulatura košnice: rasipanje topline u košnici medonosne pčele (Apis mellifera). Naturwissenschaften . 101: 459-465 # Univerzutet Tufts,je smješten na tri kampusa u Massachusettsu, Boston, Medford / Somerville i Grafton, te u Talloires, Francuska. DRAGAN RADANOVIĆ Autor teksta UREDNIK SAJTA Mi smo najčitaniji pčelarski sajt u regionu -Brojač pregleda Reklamirajte svoje proizvode na sajtu PRITISNI I KONTAKTIRAJ NAS Pet godine od postojanja sajta (2016 god)- i preko 233.456 poseta sajtu,doslo je vreme za korak napred.Novi dizajn,koncept…Uveli smo i marketing (jedini nacin da i dalje postojimo) Dragan Radanovic-urednik sajta PRIJATELJI SAJTA Pritisni i saznaj više Pritisni i saznaj više Pritisni i saznaj više Najčitaniji pčelarski sajt Ljubav prema pčelama 1 % Facebook-f Izrada sajta mediatorc design Copyright medpcelarskimagazin ©️ 2016

M.Sljivic „O izimljavanju pricamo u avgustu“

HONEYBEEKEEPINGMAGAZINE Medpčelarskimagazin/početna Kontakt Košnice Ivanić MEDPCELARSKIMAGAZIN.MVBYTE.COM PRIJATELJI SAJTA Pritisni i saznaj više Pritisni i saznaj više Pritisni i saznaj više Miljko Šljivić „O izimljavanju pričamo u avgustu“ Radovi na pcelinjaku u Avgustu Pravo vreme za diskusiju o izimljavanju pčela je avgust mesec ( a ne mart). Ova tvrdnja je u suštini povezana sa poznatom izrekom “Kako si zazimio tako ćeš i izimiti”. Pise Miljko Sljivic Jednostavno možemo reći: “ Ako pripremimo zimske pčele sa dobrim zalihama kvalitetne hrane, odnegovane u uslovima obilja hrane i sačuvamo njihovu sposobnost za negovanjem novog legla do proleća,mi možemo da očekujemo dobar prolećni razvoj”.Ako pak želimo bliže da objasnimo termin “izimljavanje” možemo ga definisati kao“period prvih aktivnosti pčela koji se poklapa sa periodom posle zimskog mirovanja pčela”.Znači možemo slobodnije reći da je izimljavanje period koji se poklapa sa prvim unosom iz prirode i njihovim dejstvom na razvoj novog legla sa ciljem jačanja pčelinje zajednice za predstojeću aktivnu sezonu. Upravo pravilan razvoj u tom periodu koji nazivamo izimljavanje u mnogome zavisi od samog peioda zazimljavanja. Što se nauke tiče citiraću knjigu „Tehnologija proizvodnje pčelinjih proizvoda“ Dr. N.I. Krivcov i Dr. V.I.Lebedev i tu stoji „Stepen razvitka masnog tkiva kao i hipofaringalnih žlezda u jesen, definiše fiziološko stanje pčela.Prema njihovom stanju možemo suditi o pripremljenosti pčela za zimu i prognozirati kako će proći“. Da bi pravilno zaključili važnost pravilnog zazimljavanja pčela i uticaj na prolećni razvoj počećemo od pitanja: „Šta utiče na prolećni razvoj pčela“? Odgovor možemo grubo definisati: „Prolećni razvoj pčela zavisi od hrane i od pčela“. Da bi bilo jasno moramo objasniti jednu i drugu činjenicu odnosno „Kako od hrane a kako od pčela?“ Hrana je najvažniji faktor razvitka pčelinjeg društva. Bez obzira što govorimo o prolećnom razvoju pčelinjih društava, uticaj hrane i njeno delovanje na prolećni razvoj moramo razjasniti kroz dva perioda: period pripreme pčela za zimu i period samog prolećnog razvoja. Što se tiče prvog perioda u kome se pčele kao jedinke i cela zajednica kao celina pripremaju za zimu veoma je važno da pčele u tom periodu imaju obilje kvalitetne hrane,kako meda,tako i dovoljno raznovrsnog cvetnog praha. Dovoljna količina hrane omogućava pčelama dobru pripremu zimskih zaliha tako da ne ugrožava njihov zimski opstanak. Dovoljne zimske zalihe eliminišu potrebu za bilo kakvim kasnijim dohranjivanjem što vodi iscrpljivanju pčela. Priroda je opredelila pčeli da tokom zime ne prerađuju hranu i time opterećuju organizam već da jede med koji je unapred pripremljen i sadrži sve što je pčeli potrebno da ga lako asimilira bez opterećenja organizma i skraćenja života. Druga važna činjenica vezana za važnost dobrih zaliha hrane u pripremi pčela za zimu stoji u činjenici da kvalitetna hrana utiče na kvalitet izleženih pčela koje će dočekati proleće, koje će u organizmu imati više masnog tkiva i razvijeniju žlezdu koja treba u proleće da luči prvu matičnu mleč. Negovanje zimskih pčela u izobilju hrane daće kvalitetnije pčele koje će sigurnije prezimiti i u proleće dati bolje rezultate. U pčelarskoj nauci su opšte poznata istraživanja N.G.BILAŠA “Pri postojanju u gnezdu veće količine meda pčele su snabdevale larve znatno većom količinom hrane i larve su imale ubedljivo veću masu”. A.M. Rjamova “ Postojanje većih zaliha hrane refleksno deluju na pčele: one su više odnegovale legla, bolje hranile svoje larve i odnegovale kvalitetnije pčele” Institut u Ribnom ( Rusija ) je na primeru u Baškirskoj republici pokazao “direktnu zavisnost dobijenih prinosa od količine hrane ostavljene u jesen” Što se tiče drugog odnosno prolećnog perioda, hrana ili bolje rečeno paša utiče na bolji ili lošiji razvoj pčelinjeg društva. Sve se to odražava kako kroz broj položenih jaja od strane matice tako i na količinu obroka koje lerve dobijaju, odnosno na kvalitet pčela. Znači pored zaliha hrane, kvaliteta matice i dobrog utopljavanja na polaganje jaja utiče i unos nektara i cvetnog praha. Najbolji razvoj legla potiče od dobre paše. Ako nema paše, često zbog lošeg vremena, mora se preduzeti razvojna mera prihranjivanje. Ako u periodu priprema pčela za glavnu prolećnu pašu ima podsticajne paše tj. ima unosa, pčele će dobro hraniti maticu i ona će dobro polagati jaja. Međutim kada u ovom periodu zahladni pa nema unosa, pčele slabije hrane maticu, pa ona slabije polaže jaja. Kako je cilj u ovom periodu što više položenih jaja, to je potrebno pčelinjake postavljati u područja sa bogatsvom medonosnog bilja, voditi računa o prenaseljenosti i u nedostatku paše unos nadoknaditi prihranjivanjem. Da bi odgovorili kako same pčele utiču na prolećni razvoj poći ćemo od perioda života kroz koji prolezi pčelinja zajednica. Po Dr. N.I. Krivcovu i Dr. V.I.Lebedevu pčelinja zajednica prolazi kroz pet perioda: 1. Smene prezimljenih pčela prolećnim pčelama, 2.Intenzivnog rasta i razvitka,3. Sakupljanja, 4.Priprema za zimu 5. Zimovanje. Nama pčelarima glavni cilj je sakupiti što je moguće veće količine meda ( to se dešava u 3.periodu ). Za ostvarenje tog cilja moramo razmotriti razvoj prvog i drugog perioda ali počećemo od drugog. Drugi period (vreme intenzivnog rasta i razvitka) zavisi od broja pčele koji je izašao iz prvog perioda, odnosno od broja pčela koje su izvršile smenu prezimljenih pčela u prvom periodu. Sada se postavlja pitanje: Od čega zavisi broj pčela koji će izaći iz prvog perioda odnosno smeniti prezimljene pčele? Odgovor na tako definisano pitanje glasi „Od kvaliteta pčela“. Znači prvi period (Smene prezimljenih pčela prolećnim pčelama) počinje sa početkom polaganja jaja od strane matice i traje oko 35 dana u kome kod jakih i zdravih društava dolazi do povećanja broja smenjenih pčela novim mladim prolećnim ali to isključivo zavisi od „kvaliteta pčela“. Kvalitet pčela pak zavisi od kvaliteta odnegovanih zimskih pčela u periodu njihovog odgoja ( stadijum larve ), kao i od njegove sačuvanosti ( sačuvanosti kvaliteta ). Obilje kvalitetne hrane u periodu pripreme pčela za zimu, kao i negovanje pčela u jakom društvu daće dobar kvalitet zimskih pčela( masno tkivo i razvijenu mlečnu žlezdu ). Kvalitet zimskih pčela treba sačuvati, tako što ćemo ih sačuvati od bilo kakvih aktivnosti kao što su prerada hrane i negovanja legla sve do smene prezimljenih pčela. Takav r‏ad ima za rezultat „smenu“ koja daje veliki broj pčela koje će doprineti intezivnom rastu i razvitku društva i spremiti ih za medobranje. Ako bi želeli da izvučemo neki zaključak možemo ga navesti kao: U periodu priprema pčela za zimu ( za nas je to avgust i prva polovina septembra ) pčelama treba obezbediti dobru pašu a ako

Prof.Sulejman Alijagic „Mogu li pcelari uticati na smanjenje zimskih gubitaka?“

HONEYBEEKEEPINGMAGAZINE Medpčelarskimagazin/početna Kontakt Košnice Ivanić MEDPCELARSKIMAGAZIN.MVBYTE.COM PRIJATELJI SAJTA Pritisni i saznaj više Pritisni i saznaj više Pritisni i saznaj više Prof.Sulejman Alijagić Mogu li pčelari uticati na smanjenje zimskih gubitaka? Smanjiti zimske gubitke Ne želim da ovim tekstom bilo koga ne daj bože ponižavam, niti omalovažavam, već samo da razmjenim iskustva sa mnogo iskusnijim pčelarima od mene. Zbog toga ovaj naslov prvo sam sebi postavljam i pitam se? Pise Prof. S.Alijagic Iskreno smatram da svaki pčelar na svom pčelinjaku, ma koliko imao iskustva snosi odgovornost za svoj pčelinjak. Postoje vremenske nepogode koje nas prate, posebno zadnje dvije – tri godine, no moramo se pogotovo u zadnje vrijeme brzo prilagođavati na takve vremenske ne-prilike i nastojati pčelinjim zajednicama u datom momentu pomoći i olakšati da prezime lakše i mi budemo bez zimskih gubitaka. Znamo svi da trebamo nakon zadnjeg vrcanja, liječiti naše pčelinje zajednice, svako ima svoje metode i sredstva, da trebamo po potrebi prihraniti pčelinje zajednice, posebno tamo gdje pčele imaju tzv, tamne medove kao što je medljikovac zbog kojeg se ubrzava propast pčelinje zajednice ukoliko pčele zimuju na medljikovcu. Znamo mi toga dosta o pčelama….ali opet zadnjih godina imamo gubitke ogromne. Uglavnom je često drugi krivac samo „ja nisam“ i uvijek „tražimo“ krivca u drugome, ovako dio pčelara ramišlja, na žalost. Jedan dio pčelara u jesen prihranjuje pčele visokofruktoznim kukuruznim sirupom, u kojem se nalazi mnogo rezidua i također povećava zimske gubitke. Poznato je da pčele najbolje zimuju i daju dobre prinose iduće pčelarske godine ako zimuju na prirodnom medu osim medljikovca. Mogu pčele dobro zimovati ako se u jesen doda sirup odrađen po propisima za to godišnje doba i ako zimuju na većim količinama šećernog sirupa također mogu prezimiti, ako je na vrijeme dat, prerađen i poklopljen ali u proljeće bez perge i svježeg polena nema razvoja zajednice. Haydak je još 1930. godine, zatim Taranov 1938. godine radio pokuse sa prihranjivanjem pčelinjih zajednica, jednih samo na šećeru prihranjenim, druge samo na medu i treće na medu i polenu odnosno pergi. Dokazno je da u proljeće kada treba da krene razvoj legla pčelinje zajednice koje su zimovale samo na šećernom sirupu, kad pčele nemaju dovoljno vitalogenina ili masnog bjelančevinastog tkiva, ako pčele potroše svoje rezerve tkiva a nema perge ili svježeg unosa polena ovakva zajednica ili umire tokom zime, proljeća ili cijelu sezonu ne uspijeva ni sama sebe bez pomoći pčelara održavati. Vorst i Jakobs (1980.) iz Belgije su utvrdili da pčele duže žive ako se hrane pergom, nego svježim polenom. Ovim su oni samo dokazali kolika je vrijednost bogatih rezervi perge u kasnu zimu i rano proljeće kada je i najpotrebnija za razvoj mladog legla. Slična istraživanja radio je Colin G. Butler (1949.) iz Engleske koji je utvrdio u svom eksperimentu da čak i pčele zaražene nozemozom duže žive ako se hrane pergom, nego svježe unesenim polenom. Ovdje ne treba ni spominjati pčele zaražene nozemozom koje nemaju niti perge niti svježeg polena, zna se na žalost rezultat! Veoma bitan posebno u proljeće jeste svježi polen iz prirode za leglo i za mlade pčele radilice u prva tri do četiri dana njihovog života (Lesley J. Goodman, 1998.). Prema ovim istraživanjima mlade pčele radilice dobijaju med, malo nektara i možda nešto malo mliječi za larve, ali je ishrana polenom jako bitna u prvih sedam dana zbog pravilnog razvoja žlijezdi a količinski se smanjuje tek od osmog do desetog dana života. Zbog svega gore navedenog, mi pčelari smo djelimično „krivci“ ako svojim pčelama u jesen ne obezbjedimo polensku pašu. Vidimo naučno dokazano a i mi sami to uglavnom „znamo“ da nedostatak perge u kasnu zimu i rano proljeće, nepovoljno utiče na razvoj i snagu pčelinje zajednice. Problem je što jedan dio pčelara stalno u rukama ima digitron i računaju cijenu kg meda i kg šećera a ne prihvatamo realnost da današnje i nekadašnje pčelarstvo zbog mnogobrojnih klimatskih i drugih nepogoda, razlikuju se. Dakle za dobro uzimljavanje bitno je imati produktivnu maticu zatim na vrijeme završiti zadnje vrcanje, po potrebi prihraniti pčelinje zajednice, izvršiti tretman liječenja i obavezno ostaviti minimalno dva okvira perge koje ja stavljam sa strane okvira sa vijencima meda oko legla. (gornja slika). Poznat je podatak kao naučno dokazan (Martha A. Gilliam, 1989), da se u multiflornoj pergi koju su pčele pripremile od raznih polenarnica može nalaziti oko 227 mikroorganizama (107 vrsta gljivica, 81 vrsta kvasaca i 39 vrsta bakterija) koje unutar perge imaju odlučujuću ulogu u prezimljavanju posebno početkom proljeća kada krene mlado leglo. Naravno postoji još radnji koje trebamo kao pčelari odraditi a to je na prvom mjestu dobra pčelarska praksa i poznavanje biologije pčela. Neke od ovih radnji na različitim nadmorskim visinama rade se u različitim vremenskim terminima ali u suštini svi moramo odraditi isto i na vrijeme. Dakle kad pogledamo razne internetske portale izgleda da o pčelarstvu i pčelama „znamo“ skoro više nego one same a opet imamo ogromne gubitke. Uz poznavanje biologije pčela, ne mislim doslovce da moramo znati broj krila, očiju ili nogu, već život pčele i pčelinjeg legla. Za ovo možemo primjeniti naučno dokazana istraživanja i vjerujem uz primjenu dobre pčelarske prakse možemo smanjiti zimske gubitke na minimum. Uz sve gore nabrojano i svima nama „poznato“ trebamo znati koje su to pčele koje najlakše prezimljavanju zimu. Znamo mi svi da uglavnom dolazi do smjene generacija ljetnih i zimskih pčela što i nije pravilo baš kod svih zajednica, pa zajednice kod kojih se ne desi na vrijeme ova smjena, zajednice koje ostanu bez hrane, polena, zajednice koje se iscrpe kasnom preradom šećernog sirupa često stradaju prije počeka prave zime a veći dio kasnije u rano proljeće. Kako rekoh uz primjenu dobre pčelarske prakse, poznavanje biologije pčela trebamo primjeniti neka od dokazanih istraživanja kao npr. istraživanja sa Instituta u Harkovu (Ukrajina) koji su testirali preživljavanje pčelinjih zajednica tokom zime prateći prevashodno koje ustvari to pčele najlakše prezime, prateći pčele izležene od jula do septembra mjeseca. Treba napomenuti da su pčelinje zajednice imale iste količine hrane i tretirane istovremeno.Došlo se do rezultata: Pcele koje su izležene do 20. Jula, iz ove zajednice tokom zime gubici su

R.Radivojac“O primeni oksalne kiseline“

HONEYBEEKEEPINGMAGAZINE Medpčelarskimagazin/početna Kontakt Košnice Ivanić MEDPCELARSKIMAGAZIN.MVBYTE.COM PRIJATELJI SAJTA Pritisni i saznaj više Pritisni i saznaj više Pritisni i saznaj više Rajko Radivojac O primeni oksalne kiseline PRIMJENA OKSALNE KISELINE ZA UNIŠTAVANJE VAROE U kasnu jesen, kad potpuno nestane pčelinjeg legla, pravo je vrijeme za tretman varoe oksalnom kiselinom metodom nakapavanja.Pise R.Radivojac Sva varoa se nalazi na pčelama i dostupna je dejstvu oksalne kiseline. Mehanizam kojim oksalna kiselina djeluje na varou nije još uvjek potpuno razjašnjen. Smatra se da šećereni rastvor oksalne kiseline oštećuje tkiva sistema za varenje varoe, tako da ona ne može da se hrani i zato umire od gladi. Za pčelare praktičare važno je samo da oksalna kiselina ubija varou u visokom procentu (do 99 %) ako se primjeni pravilno i u pravo vrijeme. Upotreba oksalne kiseline je dozvoljena u organskoj proizvodnji meda po propisima Savjeta Evropske Unije br. 1804/1999 ali je koriste i pčelari koji se bave klasičnom proizvodnjom. Inače, oksalnu kiselinu je otkrio Scheele, 1776. god. Ona se prirodno nalazi u velikom broju biljaka i njihovim plodovima. Nalazi se prirodno i u ljudskom organizmu i u medu. U SSSR-u je uvedena u široku primjenu u pčelarstvo početkom osamdesetih godina prošlog vijeka, a u zemljama EU masovnija primjena je počela 1995. god. Glavna veterinarska uprava SSSR-a je 1983. god. je donijela upustvo o suzbijanju varoe sa 2 % rastvorom oksalne kiseline. Većina pčelarskih instituta EU je nakon temeljitih ispitivanja preporučila koncentraciju od 2 – 3 %. Centar za istraživanje u pčelarstvu, Bern, Švajcarska, izdao je preporuku za korištenje oksalne kiseline za centralnu Evropu (Pčelar 09/04) koja kaže da se rastvor pravi mješanjem 35 g dihidrata oksalne kiseline i 1 litra šećernog sirupa 1:1. Količina rastvora po ulici pčela je 5-6 ml ili 30ml za malo društvo, 40 ml za društvo srednje veličine i 50 ml za veliko društvo. Tretman se provodi u jesen kada nema pčelijeg legla (novembar-decembar) na temperaturi od 0 do 4º C. Na 37 Kongresu Apimondije u Durbanu Roberto Piro iz Italije je iznio rezultate istraživanja o načinu čuvanja rastvora oksalne kiseline. Istraživanjem je došao do zaključka je da je najbolje upotrijebiti svjež rastvor oksalne kiseline, a ako ga već moramo čuvati to treba činiti na 4ºC i to samo kraće vrijeme. U našem pčelarstvu se najviše koristi metod koji je preporučio Centar za istraživanje u pčelartvu iz Berna, jer je praksa pokazala da najviše odgovara našim uslovima pčelarenja. U kristalnom dihidratnom obliku samo je 71,4% čista kiselina, a ostalo je voda, tako da 35g dihidrata oksalne kiseline pomješano sa 1 litrom šećernog sirupa daje koncentraciju od oko 2,5% kiseline. Naši pčelari najčešće griješe upotrebom rastvora veće koncentracije i primjenom veće doze po ulici pčela. Srednje ulice imaju više pčela, a krajnje mnogo manje, pa oksalnu kiselinu treba nakapati tako da srednje ulice dobiju više od 5ml rastvora, a bočne manje shodno njihovoj brojnosti. U našem pčelarstvu se upotreba oksalne kiseline preporučuje kao idealno rješenje. Pčelari koji je koriste smatraju se naprednim. Oni pčelari koji je ne koriste smatraju se nazadnim i lošim pčelarima. Ali, da li je baš tako? Da bi našli odgovor na ovo pitanje moramo iznijeti i loše strane upotrebe oksalne kiseline što je predmet istraživanja ozbiljnih pčelarskih istraživačkih instituta u svijetu. Najprije da vidimo kako oksalna kiselina djeluje na organizam čovjeka. Povećana količina oksalne kiseline u organizmu čovjeka djeluje otrovno. Ona reaguje sa kalcijem, kalijem, željezom i magnezijumom pri čemu nastaju nerastvorljive soli, oksalati. Povećan sadržaj oksalata u organizmu iritira digestivni sistem, može prouzrokovati oboljenje bubrega i kamenac, kao i reumatski artritis. Ekstremno visoke doze mogu biti fatalne po čovjeka. Budimo iskreni i recimo da je zanemarljiv broj pčelara koji koriste adekvatnu zaštitu prilikom rada sa oksalnom kiselinom. Mnogi, koje poznajem, ne koriste čak ni rukavice, a o zaštitnoj maski da i ne govorimo. Dalje, moramo se zapitati šta se dešava sa reziduama oksalne kiseline u saću i pčelinjim proizvodima. Istraživanja su pokazala da nivo rezidua oksalne kiseline u pčelinjim proizvodima nije veliki, pa se smatra da nije potrebno određivati njihov maksimalno dozvoljeni limit. U ove rezultate istraživanja ne treba sumnjati, ali se moramo zapitati šta se dešava kad rezidue oksalne kiseline reaguju sa reziduama drugih hemikalija koje se nalaze u saću i medu? Kakva nova jedinjenja nastaju i kako ona utiču na pčelinju zajednicu ili čovjeka? Malo je poznato da je još 1985. god. Kurmanalijev u SSSR-u dokazao da je primjena oksalne kiseline štetna kod odgajivanja matica. U odnosu na kontrolnu grupu i tri grupe gdje su korišteni drugi akaricidi iz grupe gdje je korištena oksalna kiselina izvedeno je 28,1% matica manje. Od 41 izvedene matice 3 matice su bile defektne, a 14 sitne i male. Slična istraživanja su radili Tanaka i Hartfelder, 2004.i Slessor 2005. (American Bee Journal, 6/08) i došli do zaključka da oksalna kiselina ima negativan uticaj na odgajivanje i kvalitet matica. Dodajmo još da je primjena oksalne kiseline metodom prskanja u Rusiji napuštena zbog velikog rizika za pčelara i uništavanja zaliha polena (Pčelar 12/06). Svi znamo da oksalna kiselina skraćuje život pčelama, da slaba društva ne smijemo tretirati, a da se jedna generacija pčela smije tretirati samo jednom. Ako maticu ne mijenjamo svake godine pitanje je kako ona podnosi ponovljeni tretman. Dobro bi bilo da počnemo učiti na tuđim iskustvima. Ne bi trebali ništa slijepo prihvatati, ali ni odbacivati. Moramo naučiti sagledavati stvari u cjelini i kritički se odnositi prema svemu što nam se nudi. Ovdje se postavlja logično pitanje, šta je alternativa oksalnoj kiselini? Dok nauka ne da svoj odgovor moraćemo je koristiti, ali uz sve mjere lične zaštite i poštujući doslovno pravila upotrebe. Na kraju, valjda je svima jasno, da su napredni pčelari oni kojima pčele ostanu žive, a koji proizvedu sigurne i higijenski ispravne pčelinje proizvode, bez obzira da li koriste oksalnu kiselinu ili ne. Nazadni su, a može se reći i opasni, oni pčelari kojima svake godine umiru pčele. Oni svoje „znanje“ nastoje prenijeti i nametnuti drugim pčelarima, a za mrtve pčele je uvijek kriv neko drugi. CCD je savršen alibi za neznalice. Hvala Rajko za ovaj originalni tekst.